Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Drugs in Brabant

Logo https://achtergrond.omroepbrabant.nl/drugs-in-brabant




De wereld rond synthetische drugs

Naar boven

De cannabisproductie is torenhoog, maar ook de synthetische drugscriminaliteit viert hoogtij. En nee, criminaliteit kent geen grenzen. Niet financieel en niet ethisch; Criminele winsten zijn torenhoog en naar de gevolgen voor de gebruiker wordt niet gekeken. Maar ook topografisch; een Brabantse drugscrimineel stopt niet bij de provinciegrens. Toch is de sleutelrol voor Brabant in de wereld van de productie van synthetische drugs opvallend.

Op deze pagina schetsen we het beeld van de organisatie achter de drugsproductie, verklaren we de populariteit van die drugs en de problemen met het afval. Wat kost het ons en wat levert het de crimineel op.

Een rondleiding door pillenfabriek Brabant, de wereld achter synthetische drugs.

Naar boven
Sluiten

Naar boven
Sluiten

Naar boven

Van boter smokkelen naar pillen produceren

Volledig scherm

Er gaan jaarlijks miljarden om in de zwarte economie achter de productie van synthetische drugs. Een wereld van oude pillenbendes en nieuwe ‘hobbyisten’ met Brabant als een van de belangrijkste speelterreinen.

Van oudsher is Brabant een gebied waar het handhaven van regels en wetten soms lastig is. Al lang geleden werd er veel gesmokkeld in de provincie. Het dorpje St. Willebrord staat daar om bekend. In de omgeving van Tilburg werd rond 1960 veel boter en shag gesmokkeld, ver daarvoor ging het om zout. Tussen 1880 en 1934 terroriseerde de Bende van Oss de omgeving van Oss. Vorige eeuw was Brabant de thuisbasis van illegale alcoholstokerijen. Kortom, handel, legaal of illegaal, zit hier simpelweg in het bloed.

Tijden veranderen, de ‘onschuldige’ smokkelaar is verdwenen. Vroeger ging het om boter en alcohol, nu gaat het om miljoenen pillen. Criminoloog Toine Spapens van Tilburg University heeft de indruk dat het deels om oude bekenden gaat. “In de jaren ‘90 kwam synthetische drugs voor het eerst op. Het lijkt erop dat een deel van de producenten van toen dat nog steeds of weer produceren”, zegt Spapens.

Duidelijk is dat de handel en productie van xtc en speed veel overlap heeft met bijvoorbeeld wiet. De directe producenten zijn niet dezelfden, maar de mensen aan de leiding wel. Als er geld te verdienen is zullen de ‘grote jongens’ het niet laten. Je zou de topman kunnen zien als een manager die twee totaal verschillende bedrijfstakken aanstuurt en financiert.

Sluiten
Naar boven
Sluiten

Naar boven

Organisatie

Volledig scherm

Volgens een politierapport uit 2012 bestaat de top van de drugswereld voornamelijk uit mensen die oorspronkelijk uit woonwagenkampen komen, maar ook de invloed van de Outlaw Motorcycle Gangs, de motorclubs die zichzelf buiten de wet stellen, groeit. MC Satudarah en Hells Angels worden daarbij genoemd. Aan de top gaat het om kleine, hechte groepjes van een paar mensen die elkaar vertrouwen. Spapens ziet die structuur ook: “De familie- of vriendschapsbanden zijn vaak sterk. De harde kern is een klein clubje en stuurt voornamelijk aan.”

Om die harde kern zit volgens Spapens een tweede schil met mensen uit de directe omgeving die uitvoerend werk doen. Daar weer buiten zit de derde schil, met de mensen die de meeste kans hebben om opgepakt te worden. Dit zijn de dealers/loopjongens. Ze staan op grote afstand van de harde kern en weten vaak niet hoe de organisatiestructuur in elkaar zit. Dat zorgt er ook voor dat het voor de topmannen minder erg is als ze opgepakt worden.

Een van die mensen uit de derde schil is Sjoerd (fictieve naam), een kleine handelaar. Hij levert vooral aan vrienden, bekenden en aan sommige andere handelaars. Hij kent alleen de mensen waar hij zijn pillen bij koopt en aan wie hij ze verkoopt. “Ik ga er van uit dat de kopstukken er flink rijk van worden, maar wie er bovenaan de keten staat weet ik niet. Ik heb een vaag vermoeden waar ze vandaan komen, maar ik ken geen namen of locaties”, zegt Sjoerd.

“Ik ga er ook niet achteraan, ik hoef het niet te weten. Daar schiet ik niets mee op. Ik kan m’n pillen krijgen wanneer ik wil, meer zoek ik niet”, zegt Sjoerd. “Hoe groter je naam wordt, hoe meer mensen je kennen. Dat hoeft niet voor mij. Ik heb m’n vaste contacten en daar laat ik het bij”, legt de handelaar uit.

Uit het politierapport blijkt dat er relatief weinig echte geweldsincidenten plaatsvinden in de wereld van speed en xtc. Wel hebben de betrokkenen bijna altijd de middelen daartoe. Bij invallen worden regelmatig vuurwapens gevonden, soms een AK47 machinegeweer. Bij een inval bij een motorclub is ooit een raketwerper gevonden. Van die zelfde motorclub wordt vermoed dat ze tweehonderd handgranaten hebben ingekocht. Bij een van hun leden werd een scherpschuttersgeweer aangetroffen. Maar volgens het rapport zijn die wapens voornamelijk bedoeld om status en respect af te dwingen; een soort veiligheid inbouwen. “Dergelijke organisaties hebben geen baat bij de hevige aandacht die wordt opgewekt door zware geweldsdelicten”, staat er in het rapport.

Sluiten
Naar boven
Sluiten

Naar boven

Wanneer is iemand illegaal bezig?

Volledig scherm

Naast de grote criminele organisaties zien onderzoekers nog een andere trend: “Je zou in principe kunnen denken aan een gesjeesde apotheker”, zegt Toine Spapens, criminoloog aan de Tilburg University. “De indruk ontstaat dat er veel meer handel via internet gaat. Voor de kleine experimenteerders is dat handig omdat ze via internet grondstoffen en laboratoriumbenodigdheden kunnen bestellen. Dan kunnen ze eigenlijk in de keuken drugs maken. Ze hebben geen grote organisatie achter zich.” Dat wordt bevestigd door de Landelijke Recherche. Deze kleine producenten werken met kleine hoeveelheden, maar hebben met voldoende organisatietalent wel de mogelijkheid om groter te groeien.

Blijft de wereld van de drugscriminaliteit in nevelen gehuld? Duistere zaken op plaatsen waar de gemiddelde Brabander niet komt? Voor een deel wel, maar de uitlopers van de drugsproductie strekken tot ver in de legale wereld. Neem als voorbeeld de pillenmachines waar xtc mee gedrukt wordt. Klinkt illegaal, maar met dergelijke apparaten worden ook de pepermuntjes, hondenkoekjes en aspirines gedrukt. Daar blijft het niet bij, ook makelaars, autoverhuurbedrijven en bijvoorbeeld garageboxverhuurders profiteren, soms onbewust, van de criminele winsten.

Enkele jaren terug verhuurde een man een deel van zijn erf aan onbekenden, die daar twee als drugslab ingerichte zeecontainers op plaatsten. Bij een inval van de politie kwam dit aan het licht. De man, een nietsvermoedende loonwerker, werd in eerste instantie ook als verdachte beschouwd. Een ander voorbeeld: voor carwashes en schilderbedrijven zijn lege jerrycans afval. Voor drugsproducenten echter niet, ze halen deze op en gebruiken ze om de afvalstoffen mee te dumpen. De carwashhouder heeft er geen idee van, maar hij heeft wel meegewerkt aan een crimineel proces. Wanneer is iemand dan illegaal bezig? Als je weet, of had kunnen weten dat je bijdroeg aan criminele activiteiten met betrekking tot de productie van harddrugs.

Sluiten
Naar boven
Sluiten

Naar boven

Terug naar de straathandel

Volledig scherm

Studenten en kleine dealers kunnen met het verhandelen van een paar pilletjes makkelijk en snel een leuk zakcentje verdienen. Sjoerd legt uit dat hij zowel doorverkoopt aan andere handelaren als direct verkoopt aan gebruikers. “Op grote hoeveelheden, zeg duizend pillen, aan een andere dealer pak ik honderd euro per deal. Een losse pil aan een gebruiker kost zo’n vijf euro.”

Sjoerd gaat verder: “Als mensen bij mij iets bestellen, dan geven ze me eerst het geld. Die inkoopprijs, plus mijn winst. Vervolgens ga ik het ergens ophalen. Het is eigenlijk hetzelfde als online winkelen. Je betaalt vooruit en het wordt geleverd of je haalt het ergens op. Enorm makkelijk. Voor mij is het een leuke extra. Het geeft een kick en is een prima bijbaan. Wat ik per maand verdien verschilt, maar meestal is het een paar honderd euro.”

Los van de risico’s heeft Sjoerd een makkelijk baantje: “Er is op het moment veel vraag naar. Zeker met de nieuwe alcoholwet. Jongeren die pas vanaf achttien jaar mogen drinken, die gaan nu toch op zoek naar iets anders. Daarnaast wordt drank - zeker op festivals - steeds duurder. Een pilletje is vijf euro en daar kun je de hele nacht op door.”

“Ik zou makkelijk meer geld kunnen verdienen, maar dan loop je ook veel grotere risico’s. Nu vind ik het prima: ik zit nergens aan vast, heb een leuk extra zakcentje en kan ook zo uit de wereld stappen”, besluit Sjoerd.

Sluiten
Naar boven

Veel van de in Nederland geproduceerde synthetische drugs is bestemd voor export naar het buitenland

Volledig scherm

Volgens het CBS gaat het zelfs om negentig procent. Uit een politierapport dat in 2012 gepubliceerd werd bleek dat speed vooral bestemd is voor het Verenigd Koninkrijk of Scandinavië. Xtc gaat naar alle hoeken van de wereld, zo is Spanje een belangrijk exportland. Ook Australië is een grote importeur, daar werd in 2007 de grootste partij xtc ooit in beslag genomen. De politie vond 15 miljoen pillen die uit Nederland afkomstig waren.

Veel van de drugs gaat ook naar Duitsland en Belgie, maar dat gaat gewoon in de achterbak van een auto of bestelbus. Als de drugs verder gaat, zoeken de criminelen andere transportmethodes. Gaat de drugs naar Engeland, dan wordt het meestal in grote partijen vervoerd in geheime ruimtes van vrachtwagens. Als het nog verder gaat, naar de Verenigde Staten, Azië of Australië, dan wordt het vaak gesmokkeld in industriële apparaten. Zware machines, graafmachines, landbouwwerktuigen en generatoren worden hier vaak voor gebruikt.

Sluiten
Naar boven
Sluiten

Naar boven

XTC

Volledig scherm

Het festivalseizoen is weer begonnen, dus er staan wat feestjes voor de deur. Daar wil je geen minuut van missen, dus wat extra energie is welkom. Xtc of speed, dat gaat ‘t worden. Een telefoontje naar je dealer is voldoende. Hij komt het brengen en jij kan gaan feesten. In je onderbroek, beha of sok neem je het mee het festivalterrein op. Daar kijk je even om je heen, is er geen beveiliging in de buurt? Met een slok water slik je het pilletje door. Wat gaat het met je doen? Opeens komt het binnen. De muziek wordt mooier, het feestje fijner, de mensen leuker. Dit wordt een topavond!

Zestig procent van de Nederlandse jongeren tussen 20 en 24 jaar heeft in het afgelopen jaar xtc gebruikt, blijkt uit onderzoek van het Trimbos Instituut. Het gebruik van deze pilletjes op feesten en festivals is de laatste jaren steeds normaler geworden. Met de stijgende drankprijzen lijkt de keuze snel gemaakt; een pilletje kost ongeveer vijf euro. Voor de prijs van twee tot vier biertjes krijg je een euforisch gevoel, hoef je geen tientallen euro’s meer uit te geven aan drank en kun je de hele nacht feesten.

Dit vertellen gebruikers aan Omroep Brabant. “Met xtc kom je in een soort liefdeswereld. Iedereen is lief. Knuffelen op zichzelf is al fijn, maar met xtc al helemaal”, weet ze. “De muziek wordt er beter van, het is gewoon lekker om even vol uit je plaat te gaan”, vertelt een ander. Een veelgehoorde reden is ‘dat het gewoon een ontzettend fijn gevoel geeft.

Sluiten
Naar boven

"Het komt door de beleving"

Volledig scherm

Volgens Charles Dorpmans van verslavingszorginstelling Novadic Kentron komt dat door de beleving van gebruikers. “Op een festival kijk je om je heen, zie je dat andere mensen het gebruiken. Als je dan met andere mensen praat lijkt het alsof er niets mis is. Het blijft een sterk gevoel. MDMA, de werkzame stof in xtc, is fysiek niet zo verslavend, maar mensen zijn erg gevoelig voor de beleving”, verklaart de deskundige. “De beleving van xtc kan zo indrukwekkend zijn dat je het vaker wil meemaken. Maar je moet wel beseffen dat het niet gezond voor je is.”

Dat het zo veel gebruikt wordt, is volgens Dorpmans te verklaren door de tijd waarin we leven. “Het is een snelle tijd, alles moet nu, direct. Jongeren denken: ‘ik wil nu naar een feestje, ik wil een bepaald, fijn gevoel. Daar hebben we iets voor - een pilletje - dat ik kan nemen. En dan is het goed.’” Dat het op langere termijn negatieve effecten kan hebben, is iets waar mensen niet bij stil staan. “Schijnbaar is het voor mensen niet zo interessant om risico’s en gevaren op de lange termijn in te schatten in het nu”, zegt Dorpmans.

Bas Schouwenberg is internist-klinisch farmacoloog. Hij vertelt over de effecten van xtc op het lichaam.

Sluiten
Naar boven
0:00
/
0:00
Start audio

Naar boven

Risico

Volledig scherm

Een groot risico van drugsgebruik komt met de dosering. Aan een pilletje kun je niet zien hoe veel er van de werkzame stof in zit. Als er veel MDMA in zit, dan heeft het pilletje een heftiger effect. Daarom nemen sommige gebruikers het heft in eigen handen. Bij verschillende organisaties kunnen de pilletjes getest worden, zodat je te weten komt of ze vervuild zijn en hoe veel MDMA er in zit. Na een week kun je de resultaten verwachten

Deze informatie wordt gedeeld op internetfora als Partyflock en Pillreport. Gebruikers plaatsen testresultaten, maar delen ook hun ervaringen. Ze vertellen ook wat een bepaalde pil ‘deed’ met hun lichaam. Zo krijgt elke pil een eigen pagina en kunnen andere gebruikers hun pillen op internet nakijken. Helemaal waterdicht is dit systeem niet; het is nooit honderd procent zeker dat de pilletjes dezelfde inhoud hebben, terwijl ze er wel hetzelfde uit zien.

Dat die fora zo’n grote plek innemen is zorgwekkend, vindt Dorpmans. “Je leest daar alleen maar de beleving van de gebruikers, het gaat bijna nooit over de risico’s. Op die site kan iedereen iets zeggen.” Een testservice is veiliger volgens Dorpmans. “Dan weet je wat er in je pil zit. De openbare sites zijn niet te controleren.”

Volgens een handelaar waarmee Omroep Brabant sprak is het juist goed dat de sites er zijn. “Natuurlijk is het niet helemaal waterdicht, maar je krijgt in ieder geval een idee van wat voor pil je hebt. Als ik iets zelf niet vertrouw probeer ik het trouwens altijd eerst. Of ik laat het wel testen. Maar op die sites staan ook vaak pillen die al getest zijn.”

Met het mogelijk maken van het testen bij Novadic ontstaat er een bijzondere situatie. Ook een dealer of producent kan zijn illegale handelswaar gemakkelijk laten testen bij een Novadic Kentron. Na zo'n test weet de gebruiker precies wat hij neemt maar weet ook de handelaar precies wat hij kan verkopen.

Sluiten
Naar boven
Sluiten

Naar boven
Sluiten

Naar boven

Problemen nemen af, maar zijn heftiger

Volledig scherm

Soms zit er meer MDMA in een pilletje dan verwacht. Daar kun je je flink slecht van voelen. In sommige pillen zit geen MDMA, maar hallucinerende stofjes als 2CB of MDA. Als een gebruiker zo’n pil neemt met de gedachte dat het MDMA bevat, kan dat voor problemen zorgen. Wat veel erger is, zijn vervuilde pillen. Er hebben in de festivalwereld al meerdere gebruikers het gebruik van een pilletje dat het dodelijke stofje PMA/PMMA bevatte het pilletje met de dood moeten bekopen.

Novadic Kentron ziet het aantal problemen op festivals afnemen, maar de problemen die er zijn zijn wel heftiger. Dat ligt er volgens hen aan dat de dosis MDMA die in xtc zit steeds hoger wordt. “Vroeger namen mensen xtc om met elkaar een soort verliefd gevoel te ervaren en genoeg energie te krijgen om flink te dansen. De xtc van nu is hoger gedoseerd en gaat eigenlijk voorbij aan dat verliefde gevoel. Het gaat alleen maar om het krijgen van energie, waardoor je keihard en keistrak gaat”, stelt Dorpmans.

Bij Event Medical Service hebben ze veel ervaring met overdoses.  Op festivals behandelen ze onder andere mensen die te veel drugs op hebben. Ronald van Litsenburg vertelt hoe dat gaat.

Sluiten
Naar boven
0:00
/
0:00
Start audio

Naar boven
0:00
/
0:00
Start audio

Naar boven
0:00
/
0:00
Start audio

Naar boven
Sluiten

Naar boven

Drugslabs: van hobby tot professioneel

Volledig scherm

“Ik schrik regelmatig bij het zien van een drugslab.” Marnix Hoitink van het NFI wordt vaak ingevlogen bij de ontdekking van een lab. “Soms schrik ik van hoe smerig en rommelig het is, soms schrik ik juist van de professionaliteit.”

Vaak wordt een drugslab bij toeval aangetroffen. Door bijvoorbeeld brand of oplettende buurtbewoners. Wat de politie dan vindt varieert van een kleine hobby-set tot een ware pillenfabriek. In het laatste geval grote metalen ketels, professioneel glaswerk en grote hoeveelheden chemicalien. “Labs worden groter en professioneler” stelt Hoitink.

Grofweg wordt in zo’n drugslab een grondstof, of precursor, door een chemisch proces omgezet in de werkende stof van een drug, vaak in olievorm. Daarna worden in meerdere stappen ongewilde stoffen uit het goedje verwijderd. De olie wordt vervolgens omgezet naar een kristal of poedervorm. Afhankelijk van de drug blijft het poeder, kristal of wordt het in een pil verwerkt.

Al valt het in het nieuws vaak onder hetzelfde kopje, er zijn grote verschillen tussen drugslaboratoria. Het productieproces wordt namelijk soms onderverdeeld over verschillende labs. Het traject van grondstof, of precursor, naar eindproduct kan dan ook via twee of drie laboratoria lopen. Daarnaast verschilt het lab ook per drug.

Sluiten
Naar boven

Is het moeilijk om zelf xtc of speed te maken?

Volledig scherm

Hoitink (NFI): “Een hobbyist kan vrij simpel synthetische drugs maken, maar dan gaat het over kleine hoeveelheden, bijvoorbeeld tien pillen.” Online zijn handleidingen te vinden die stap voor stap het proces uitleggen. Het wordt wel moeilijk als de schaalgrootte omhoog moet. “Het probleem zit ‘m dan in de verkrijgbaarheid van grote hoeveelheden grondstoffen en het materiaal.”

Daar zit de moeilijkheid en precies daar probeert justitie de drugscrimineel een hak te zetten. Per land verschilt regelgeving rond sommige stoffen. Door wereldwijd de grondstoffen te verbieden, of alleen toe te staan met vergunning wordt het moeilijker om daar aan te komen. Voorbeeld is PMK, een stof die voorheen vooral vanuit China werd geleverd. PMK is een grondstof (precursor) van xtc en rond de Olympische Spelen in Beijing werd dat sterk beperkt. China controleerde door druk van de westerse wereld strenger op de PMK productie. Het gevolg was een grote dip in drugsproductie rond 2008.

Sluiten
Naar boven

Waar vraag is, is aanbod

Volledig scherm

Dus wordt er gezocht naar andere productiemethodes. Vervalt een grondstof als kant en klaar importproduct, dan wordt er een andere stof gezocht om de verboden grondstof mee te maken. Onder het motto ‘Niet te koop? Dan maken we het zelf!’

Brabant lijkt op dit moment met een toenemend aantal dumpingen overspoeld te worden door drugsafval. Dat suggereert een flinke toename van de drugsproductie. Toch mag die lijn niet een op een getrokken worden. Door de blokkade van bijvoorbeeld PMK in het productieproces van xtc, moet er een extra stap gemaakt worden om PMK te maken. Daarbij komen veel afvalstoffen vrij. Niet een toename van de productie, maar de verlenging van het proces zorgt voor de toename van het afval.

Sluiten
Naar boven
Sluiten

Naar boven

Staat de ontwikkeling van het lab stil?

Volledig scherm

Nee, door de jaren heen wordt er flink geïnnoveerd door crimineel Brabant. Een ontwikkeling van de laatste jaren is het mobiele lab. Een verplaatsbaar laboratorium gebouwd in een aanhangwagen. Zo’n lab is makkelijk te stallen als het niet gebruikt wordt. De chemicus, ook wel kok genoemd, werkt als zzp’er met zijn eigen lab. Rijdt naar een loods van een opdrachtgever, zet daar het laboratorium op en ‘kookt’ voor een paar dagen of een week. Klus geklaard? Dan kan de kok verder naar zijn volgende kookklus. Een mobiel lab klinkt als een tikkende, chemische tijdbom op wielen, maar dat is het niet. Het is niet gevaarlijker dan een normaal drugslaboratorium. Tijdens het transport werkt het lab namelijk helemaal niet. Pas als het stil staat komen er chemicalien bij en kan er een stekker in een stopcontact gestoken worden; dan pas kan de kok gaan koken.

Een laboratorium in werking vormt wel degelijk een gevaar. “Je moet enige chemische kennis hebben, of iemand moet het proces je aangeleerd hebben”, vertelt Hoitink van het NFI. “Als het proces goed verloopt is er dan niets aan de hand. Zodra iets per ongeluk fout gaat kan het snel escaleren.”

Explosies zijn een reeël gevaar bij een xtc-lab. Speedlabs staan bekend om de ongevallen met zoutzuurgassen. “Zo’n wolk kan de omvang van een huis krijgen, dat is ook al eerder gebeurd”, vertelt Hoitink. Soms is een laboratorium ontzettend rommelig en smerig, soms is het juist erg strak georganiseerd en professioneel opgezet.

Sluiten
Naar boven
Sluiten

Naar boven
Sluiten

Naar boven
Sluiten

Naar boven

Volledig scherm

De afvalstoffen van de drugslaboratoria worden op bospaadjes en verlaten landweggetjes gedumpt. Gevaarlijke reststoffen zoals zoutzuur worden in jerrycans uit de achterbak gesmeten. Subtiliteit is ver te zoeken, soms binden criminelen simpelweg een touw om de vaten en binden dat touw vast aan een boom. Zo rijden ze vanuit een bestelbus in een keer honderden tot duizenden liters afval naar buiten.

Binnen enkele minuten zitten instanties als Staatsbosbeheer met een probleem dat duizenden euro’s kost opgescheept. De dumpingen hebben de Brabantse natuurbeheerders in 2013 ongeveer een half miljoen euro gekost.. Staatsbosbeheer was 160.000 euro kwijt, Natuurmonumenten 150.000 en Brabants Landschap zo’n 100.000 euro.

De grootste dumping tot nu toe kostte Staatsbosbeheer zo’n 60.000 euro, vertelt boswachter Douma. “Verdeeld over honderdtwintig vaten en jerrycans werd er ruim vierduizend liter drugsafval achtergelaten in een bos bij Dorst. Sommige van de vaten zijn gaan lekken, wat de opruimkosten flink hoger maakt.” Als de chemicaliën in de grond lekken, moet er een stuk grond afgegraven worden, legt Douma uit. “We hebben ook eens een hele kleine gehad. Slechts vijf vaten werden gedumpt, maar deze werden in brand gestoken en gingen lekken. Kosten van ruimen en bodemsanering? 20.000 euro.”

De opruimkosten voor (drugs)afval komen terecht bij de grondeigenaren. Door bezuinigingen bij de politie zijn er weinig agenten beschikbaar voor het grote buitengebied dat Brabant heeft. BOA’s en boswachters moeten op de natuur passen. De kans om gepakt te worden is vrijwel nihil.

Volgens Harrie Breviers van Landgoedeigenaren Brabant creëert de bezuiniging op het buitengebied een vrijplaats voor criminelen. “Dit kost tienduizenden euro’s per jaar. En dat zijn volgens mij kosten die puur bij de gemeenschap thuishoren, en niet bij de toevallige eigenaar van de grond waar een crimineel dumpt.”

Milieugedeputeerde Johan van den Hout wil voor dergelijke zaken een fonds in het leven roepen. Dat potje zou geld moeten bevatten dat gebruikt kan worden om gedupeerden van dumpingen schadeloos te stellen. Het zou gevuld moeten worden via de Plukze-wet, waarbij criminelen ‘geplukt’ worden. “Daar waar we winst van criminelen kunnen afpakken moet het geld ook goed besteed worden, bijvoorbeeld aan het opruimen van hun afval”, aldus Van den Hout.

Volgens Van den Hout wordt er in de Tweede Kamer positief gereageerd op het voorstel. Of het gaat lukken om een fonds in te stellen moet in het najaar duidelijk worden, als de Tweede Kamer spreekt over de begroting. Dat de provincie voor 2013 niet beschikt over volledige cijfers maakt volgens de gedeputeerde niet uit. “Dat lijkt me niet zo erg. Als er in zo’n potje vijf miljoen euro zit en daarmee weten we de schade te dekken, dan is het prima. Als het niet op gaat, dan is dat mooi. En als het te weinig is, kunnen we in ieder geval een deel compenseren.”

Sluiten
Naar boven

Volledig scherm

Het aantal dumpingen is enorm toegenomen. Door een schaarste aan grondstoffen voor xtc en speed werd er veel minder geproduceerd tussen 2008 en 2010. In die periode werd er gemiddeld 35 keer per jaar gedumpt. Daarna is dat getal enorm gegroeid. In 2013 werd er in totaal in Nederland tussen de honderdvijftig en honderdzeventig keer gedumpt.

De producenten lijken hard op weg om dit jaar nog meer afval te produceren dan vorig jaar. De laagste telling voor 2014 is 115 (op 1 juni, landelijke cijfers). Op 9 juni was er volgens de provincie alleen al in Brabant 130 keer gedumpt. Als die trend zich heeft doorgezet is er in de eerste helft van 2014 al 150 keer gedumpt.

De toename van dumpingen betekent niet meteen dat er veel meer drugs geproduceerd worden. Door de blokkade van bijvoorbeeld grondstof BMK in het productieproces van speed, moet er een extra stap gemaakt worden door via de stof Apaan BMK te maken. Daarbij komen veel afvalstoffen vrij. Niet een toename van de productie, maar deze verlenging van het proces zorgt voor de toename van het afval.

Dat zegt ook de politie. Een woordvoerder weet te melden dat er naast de normale afvaldumpingen steeds meer dumpingen te zien zijn van afval dat afkomstig is van grondstoffen om de uiteindelijk grondstoffen die nodig zijn om de drugs mee te maken.

Het is wel duidelijk de productiehotspot in het zuiden ligt. Omdat er hier zo veel wordt gedumpt is het niet vreemd om aan te nemen dat hier ook het meeste geproduceerd wordt.  Volgens de politie vinden negen van de tien dumpingen in Brabant plaats.

Sluiten
Naar boven

Volledig scherm

Hoeveel afval er in totaal  wordt gedumpt is moeilijk te zeggen. Van maar weinig dumpingen is bij politie, ontmanteleenheid LFO en Provincie bekend hoeveel kilo’s of liters er worden achtergelaten. Uit onderzoek van Omroep Brabant blijkt dat er bij één derde van de dumpingen in 2013 minstens 38 duizend liter is gedumpt. In 2014 is er bij 35 van de honderddertig dumpingen al minstens 43 duizend liter gedumpt.

Voor de duidelijkheid: Omroep Brabant heeft voor 2013 inzicht in één derde van het totaal aantal dumpingen. Voor 2014 is dat ongeveer één vierde, en nu al is te zien dat er qua liters meer gedumpt is dan in 2013. In 2013 is er gemiddeld 787 liter afval per keer gedumpt. Als we van dit gemiddelde uitgaan is er in 2013 bijna 120.000 liter gedumpt.

De dumpingen op zichzelf geven niet het totale beeld weer. Er komt ook een aanzienlijk deel van het afval in de riolering terecht, als het simpelweg door de WC wordt gespoeld. Uit een steekproef van wateronderzoeksinstituut KWR bleek dat er alleen al in Eindhoven hoeveelheden van 80.000 pillen door het riool gaan. Deze gegevens maken Eindhoven in een klap de drugshoofdstad van Europa. Volgens Pim de Voogt van het KWR kan dit niet alleen van consumenten zijn, maar is het ook van dealers.

Waterschap Aa en Maas, een van de drie waterschappen in Brabant, wil het rioolwater vaker gaan testen op drugs, drugsafval en drugsgrondstoffen. Al is het chemisch afval dat door het riool gespoeld wordt, volgens Waterschap de Dommel is een lozing in het rioolwater veel minder erg dan een dumping in het bos.

Sluiten
Naar boven

Kosten

Volledig scherm

Geld, heel veel geld. In de wereld van synthetische drugs draait het alleen maar om geld. Wat verdienen de criminelen? Wat kost deze criminaliteit de maatschappij? Over wat voor bedragen hebben we het? Het gaat over miljoenen euro’s. Soms uitgegeven aan legale zijde, soms verdiend aan de illegale, duistere zijde. En soms een mix van die twee.

Hoewel er nog veel onbekend blijft in de wereld rondom synthetische drugs is het duidelijk dat er heel veel geld mee gemoeid is. Exacte getallen zijn lastig te vinden: de wereld is en blijft immers illegaal en de criminelen dragen geen belasting af. De maatschappij draait op voor de kosten die drugsafvaldumpingen opleveren en betaalt mee aan de bestrijding van drugsbendes.

De productie en verkoop van drugs leveren de criminelen verschrikkelijk veel op. Het oude gezegde ‘misdaad loont niet’ gaat niet op als het gaat om de productie van (synthetische) drugs. Regelmatig worden er bendes opgerold, maar dat risico is voor de criminelen blijkbaar niet zo groot dat ze stoppen met de productie. Waarom niet? Omdat ze er ontzettend rijk van kunnen worden.

Sluiten
Naar boven

Duizenden kilo's

Volledig scherm

We kunnen een voorbeeld geven. In Eindhoven werd 18.000 kilo formamide aangetroffen, een grondstof voor speed. De criminele winst - mits het niet in beslag was genomen - wordt door bronnen binnen de politie geschat op 170 miljoen euro. Met deze hoeveelheid grondstof kunnen duizenden kilo’s drugs gemaakt worden. Voor de duidelijkheid: dit is het bedrag dat verdiend wordt over de gehele keten. Dus van de grondstofhandelaar in China tot aan de dealer op straat met alle tussenhandelaren en toeleveranciers meegerekend.

Dit is een erg lange keten: in China wordt de eerste grondstof geproduceerd, waarna het (bijvoorbeeld) naar Nederland wordt getransporteerd. Hier komt het bij de persoon waarbij de formamide in beslag is genomen. Die persoon kan worden gezien als groothandelaar, die aan meerdere productielabs grondstof leverde. In die productielabs wordt de stof omgezet naar een andere stof, waar uiteindelijk speed mee gemaakt kan worden.

Sluiten
Naar boven

Volledig scherm

Als we gaan kijken naar de drugsafvaldumpingen - waarvan er in 2013 honderdvijftig waren in Brabant - is het niet precies duidelijk hoeveel het opruimen van zo’n dumping gemiddeld kost. De provincie spreekt over gemiddeld 20.000 euro per dumping, een boswachter heeft het over 12.500 euro. Als we uitgaan van het eerste getal hebben drugsafvaldumpingen in 2013 drie miljoen euro gekost. Gaan we uit van het laatste getal, dan hebben de dumpingen ongeveer 1,9 miljoen gekost.

Dit jaar zijn er al bijna evenveel dumpingen geweest als in 2013. Als die lijn zich doorzet, dan zal het totaal aantal dumpingen in 2014 twee keer zo hoog zijn als in 2013 en komt het uit op ongeveer driehonderd dumpingen. Bij gemiddelde kosten van 12.500 euro per dumping zal de schadepost dan 3,75 miljoen bedragen. Klopt het gemiddelde bedrag dat de provincie gebruikt, dan komt dit uit op zes miljoen euro.

Hoe veel geld er aan de bestrijdingskant uitgegeven wordt is ook niet volledig helder. Justitie en provincie geven aan niet bij te houden hoe veel mensen er ‘op drugs’ zitten bij hen. Naar de taskforce B6 gaat vanaf 2014 jaarlijks 1,8 miljoen euro. De afgelopen jaren was dat 1,2 miljoen. Let wel: dit is een totaalbudget. De taskforce richt zich op georganiseerde criminaliteit in het algemeen en opereert samen met alle betrokken instanties. De focus ligt voornamelijk op synthetische drugs, hennepteelt en criminele motorbendes.

En een pilletje? Dat kost vijf euro.

Sluiten
Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan
Sluiten

Overzicht

Scroll links
Hoofdstuk 1 Landingsscherm

Drugs in brabant achtergrond pillen

Drugs in brabant achtergrond pillen

Placeholder thumbnail overview desktop
Hoofdstuk 2 Criminaliteit

Placeholder thumbnail overview desktop

Drugs in brabant achtergrond pillen

Placeholder thumbnail overview desktop

Pilletjes
Hoofdstuk 3 Gebruik

Placeholder thumbnail overview desktop

Drugslab meters

Wiet

Placeholder thumbnail overview desktop
Hoofdstuk 4 Productie

Placeholder thumbnail overview desktop

Stempels voor pillen

Boodschappenlijstje

Productie uitleg
Hoofdstuk 5 Afval

Placeholder thumbnail overview desktop

Afval drugsvaten

Lijngrafiek aantal dumpingen

Afval drugsvaten op veld
Hoofdstuk 6 Kosten

Money3

Groen pilletje

Kosten dumpingen
Scroll rechts